प्रदीप थापा, बागलुङ उपल्लचौर
आजकल विशेष गरेर युवाहरुले कुनै पनि कम्पनीको बाइक किनेपछि आफ्नो इच्छा अनुसार बाएकको स्वरूप रंग ध्वनि हरुलाई परिवर्तन गर्ने गरेको पाइन्छ। जसकारण आफूलाई मनोरञ्जन भएपनि त्यस मोडिफिकेसन को कारणले वातावरण, पैदयात्रीलाई,शान्ति सुरक्षामा ट्राफिक नियमको उल्लंघन गरिरहेको हुन्छ।
साथै यसको कारणले आफू पनि जरिवानामा तथा जेल नै चलन हुने र ५०० देखि ५००० सम्म जरिवाना लाग्न सक्छ। तसर्थ बेलैमा निम्न यी सब मोडिफिकेसन हरु नगर्न वा गरेको भए पनि सुधार गर्न जरुरी छ।
नेपालमा २०२० मा गर्न नहुने मोडिफिकेसन निम्न छन।
१) सवारी स्वरूप नै परिवर्तन हुने गरि गरिएको मोडिफिकेसन
विशेष गरेर यो मोडिफिकेसन नेपालमा युवाहरुले आफ्नो बाइक को chassis number नैं मेटिने अथवा chassis नैं परीवर्तन गरेर नयाँ स्वरूप दिने गरेको पाइन्छ तर यसो गर्दा साधनको ब्लु बुकमा समेटिएको जानकारी भन्दा फरक हुन जान्छ जसकारण त्यस साधनलाई ट्राफिक नियम अनुसार चोरीको साधनको दर्जा दिइन्छ।साथै कुनै पनि साधनको बिक्री गर्नु पूर्व त्यस साधनको सम्पूर्ण सुरक्षा मापदण्ड जाँच गरेर मात्र पास गरिन्छ तसर्थ यस्तो मोडिफिकेसन गर्दा साधनको बलियोपनमा कमी आउँछ जसले कुनै पनि बेला दुर्घटना निम्त्याउन सक्छ।ट्राफिक नियम अनुसार ५०० देखि माथि तथा जफत नै हुने सम्मको नियम छ।
२)साधनको ध्वनि लाई चर्को बनाउने
आजकल नेपालमा पनि साधनको exaust परिवर्तन गरेर वा DB killer निकालेर र catalytic converter निकालेर आवाज ठूलो बनाउने ट्रेन्ड नै आएको छ। विशेष गरेर युवाहरुले आफ्नो दबदबा देखाउन वा आफूलाई अरूभन्दा cool देखाउन यस्तो गर्न गरेको पाइएको छ।यसो गर्दा साधनको इन्जिनमा तथा mileage मा प्रत्यक्ष असर पर्न जानुका साथै वातावरणमा प्रदुषण बढ्छ होहल्ला हुन्छ हास्पिटल स्कूल नजिक एकदम distrub हुन्छ। यसो गर्दा ट्राफिक नियम अनुसार ५०० देखि २५०० सम्म वा बाइक लाई ठीक नहुँदा सम्म जफत पनि हुन सक्छ। यस प्रकारको क्रियाकलप नेपालमा गैरकानुनी मानिएको छ।
३)साधनको ब्लु बुकमा उल्लेख गरिएको भन्दा फरक किसिमको रंग रोगन गर्नु अथवा stickering गर्नु
कुनै पनि साधनको आधिकारिक रूपमा खरिद बिक्री गर्दा साधनको निश्चित रंग ब्लु बुकमा उल्लेख गरिएको हुन्छ।आजकल युवाहरुले त्यस विपरीत आफ्नो इच्छअनुसार कुनै पनि स्टिकर टाँसेको वा रंग परीवर्तन गरेको पाइएको छ। यसो गर्दा साधनको असली रुप हराउन जान्छ जसकारण केही कानुनी कारबाही मा पर्दा बाइक गैरकानुनी परिवर्तनमा दण्डित हुन सक्छ।
३) चौडा टायर र हाण्डल लागाउने
कुनै पनि कम्पनी बाट खरिद गरेको बाइक लाई त्यअनुसारको इन्जिन सँग मेल खाने टायर तथा हाण्डल प्रदान गरिएको हुन्छ। आजकल युवाहरुले बाइक को सौन्दर्यता बढाउनको लागि swingarm extend गरेर वा swing arm nai change गरेर एकदम चौडा टायर लागाउने र बैकको हाण्डल एकदम चौडा बनाउने जसले दुघर्टना बनाउने सवारी चलाउन गाह्रो हुने गर्छ। 130/60 को टायर लाई 140/60 सम्म गराउनु ठिकै हो उही प्रकारको हाण्डल जूनले बाइक को turning radius लाई फरक पर्दैन तर 190 section ko टायर alloy wheel लगाउने काम चाहिँ गैरकानुनी मानिएको छ।
४) नम्बर प्लेट लागि सानो आकारको बनाउने वा रंगीविरंगी बनाउने
आजकल बिकेहरुको नम्बर प्लेट होल्डर निकालेर सानो स्टिकर मा नम्बर प्लेट रंगीविरंगी बनायर टास्ने चलन छ।स्पष्ट नदेखिने तथा निर्धारित आकार भन्दा सानो नम्बर प्लेट ट्राफिक नियम विपरीत हुन्छ। हरेक साधनको नम्बर प्लेटको आकार त्यसको ब्लु बुकमा उल्लेख गरिएको हुन्छ।
५)अनावस्यक ठूलो आवाजको हर्न हाल्ने fancy हर्न राख्ने
कुनै पनि साधनको हर्न त्यसको कम्पनी जडित हर्न भन्दा ठूलो हुनु हुँदैनन् निश्चित ध्वनि मापदण्ड अनुसारको नियम हुन्छ। आजकल कुनै कुनै साधन हरुले अनावस्यक रूपमा pressure हर्न राख्ने हर्नमा विभिन्न प्रकारका संगीत राख्ने गतिविधि गरिरहेको पाइन्छ। जसकारण पैदयात्रीलाई गार्हो हुन्छं र ध्वनि प्रदुषण पनि हुन्छ। तसर्थ यस्ता गतिविधि पक्राउ परेमा ट्राफिक नियमको दायरामा कारबाही गरिन्छ।
५)अनावस्यक चहकिलो auxiliary लाइट लगाउने
आजकल मुख्यतया बाइक हरुमा अरू साधनलाई अप्ठ्यारो हुने गरी low beam नहुने खालको aux लाइट लगाउने गरिन्छ जसकारण आफूलाई त राम्रो बाटो देखिन्छ तर अगाडि बाट आउने साधनलाई केही पनि देख्दैन। यो कार्य पनि ट्राफिक नियम विपरीत हुन्छ।
६)ध्यान विकेन्द्रित गराउने खालको सायरी तथा कुनै पनि आकृति
हालसालै निर्णय भएको नियम मध्य हो यो नियम यस नियम अन्तर्गत कुनै पनि खालको ध्यान विकेन्द्रित गर्ने सायरी साधनको कुनै पनि भाग मा लेख्न नपाइने भनी भनिएको छ। यसो गरेको पाइएको खण्ड मा ५०० देखि १००० सम्म जरिवाना हुन्छ। यस्तो खालको सायरी चलाउँदै गर्दा ध्यानलाई विकेन्द्रित गराउने दाबी गरिएको छ।
७) दुई पाङ्ग्रे सवारी साधनमा पार्किंग लाइट वा hazard light जथाभावी प्रयोग गर्न नपाइने
Useful information
ReplyDelete